Đồng Tháp Mười mùa nước nổi - tác giả, bố cục, tóm tắt, nội dung, dàn ý - Ngữ văn lớp 6 Cánh diều


Tác giả tác phẩm Đồng Tháp Mười mùa nước nổi - Ngữ văn lớp 6

Qua bài học về tác giả, tác phẩm Đồng Tháp Mười mùa nước nổi Ngữ văn lớp 6 Cánh diều gồm nội dung chính về tác giả, bố cục, tóm tắt tác phẩm, dàn ý chi tiết, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật, phương thức biểu đạt sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm tác phẩm Đồng Tháp Mười mùa nước nổi.

Đồng Tháp Mười mùa nước nổi - tác giả, bố cục, tóm tắt, nội dung, dàn ý | Ngữ văn lớp 6 Cánh diều

I. Tác giả

- Tên: Văn Công Hùng (1958)

- Quê quán: Thừa Thiên Huế

Vị trí:

+ Hội viên: Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam.

+ Nguyên là Tổng biên tập Tạp chí Văn Nghệ Gia Lai.

+ Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà Văn Việt Nam khóa VIII.

Quan niệm văn chương: "Viết không bao giờ là trò chơi, mà là cuộc vật lộn khổ sở, là nghiệp đeo đẳng suốt đời. Chữ không làm cho người no, nhưng cho ta cảm giác bình an và như thế là hạnh phúc. Nhiều hay ít là do tài năng từng người, nhưng được một câu thơ một bài báo có ích là mong mỏi của tôi, người viết."

II. Tìm hiểu sơ lược về tác phẩm

1. Thể loại: Du kí

2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: Dẫn theo Báo Văn nghệ, số 49, tháng 12/2011.

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.

4. Bố cục: 

- 6 phần như trong sách đã đánh dấu.

+ Phần 1: (từ đầu… đến “đầy bản sắc”): tầm quan trọng của lũ với Đồng Tháp Mười

+ Phần 2 (tiếp … đến “chiêm ngưỡng nhiều”): Vẻ đẹp của “tràm chim”

+ Phần 3 (tiếp… đến “phương Nam”): Những món ăn đặc sản của Đồng Tháp Mười

+ Phần 4: (tiếp … đến “Đồng Tháp Mười”): Vẻ đẹp của sen Đồng Tháp Mười

+ Phần 5: (tiếp… đến “sen Đồng Tháp Mười”): Vẻ đẹp của khu di tích Gò Tháp

+ Phần 6 (Còn lại): Lòng yêu mến của tác giả với thành phố, người dân nơi đây.

5. Giá trị nội dung: 

Qua văn bản Đồng Tháp Mười mùa nước nổi, tác giả đã kể về trải nghiệm của bản thân khi được đến vùng đất Đồng Tháp Mười. Đó là một chuyến thú vị, tác giả đã được tìm hiểu nhiều hơn về cảnh vật, thiên nhiên, di tích, ẩm thực và cả con người nơi đây.

6. Giá trị nghệ thuật: 

Thể loại du kí ghi lại trải nghiệm về vùng đất mới.

III. Tìm hiểu chi tiết về tác phẩm

1. Thiên nhiên, cảnh quan nơi Đồng Tháp Mười

+ Là nguồn sống của cả cư dân miền sông nước.

+ Mang phù sa mùa màng về, mang tôm cá về, làm nên một nền văn hóa đồng bằng.

+ Nếu không có lũ, nước kiệt đi thì sẽ rất khó khăn.

Kênh rạch:

+ Được đào để thông thương, lấy nước, lấy đất đắp đường.

+ Hệ thống kênh rạch chằng chịt, kê huyết mạch nối những cù lao, giống,...thành một đồng bằng rộng lớn và đầy màu sắc.

Tràm chim:

+ Đơn giản là tràm và chim.

+ Muốn thấy chim phải chiều tối, hàng vạn, chục vạn con lớn bé to nhỏ rợp cả một khoảng trời.

Sen

+ Một thế lực của cái đẹp tự nhiên. Ở đây mới xứng đáng để ngợp.

+ Bạt ngàn, tinh khiết, ngạo nghễ, không chen chúc. 

→ Nghệ thuật: nhân hóa.

 Thiên nhiên, cảnh quan hùng vĩ, tươi đẹp, đặc biệt tại Đồng Tháp Mười.

2. Món ăn nơi Đồng Tháp Mười

- Món đặc trưng mùa nước là cá linh và bông điên điển.

- Được thiết đãi món: cá linh kho tộ và bông điên điển xào tôm.

- Tác giả đã trân trọng, miệt mài ăn, ăn thưởng thức.

3. Khu di tích nơi Đồng Tháp Mười: Gò Tháp.

- Khu gò rộng khoảng 5 000 mét vuông và cao hơn khoảng 5 mét so với mực nước biển, nằm giữa rốn Đồng Tháp Mười.

- Người ta khai quật được một di tích nền gạch cổ có khoảng 1 500 năm trước và được công nhận là di tích quốc gia.

- Là đại bản doanh của cụ Thiên hộ Dương và Đốc binh Kiều - hai vị anh hùng chống thực dân Pháp. Là căn cứ địa chống Mỹ cứu nước của cách mạng Việt Nam.

- Tháp Sen được chọn để xây dựng ở đây như cách tôn vinh sen Đồng Tháp Mười.

 Cung cấp kiến thức lịch sử về vùng đất Đồng Tháp Mười.

4. Con người nơi Đồng Tháp Mười

- Người dân vui vẻ, hiền lành, năng động,... sống chung với nhịp nhàng nước kiệt, nước ròng, những câu vọng cổ.

- Thành phố vừa trẻ trung vừa hiện đại, có gu kiến trúc, vừa mềm vừa xanh, cứ nao nao câu hò,...

5. Cảm xúc tác giả khi được trải nghiệm vẻ đẹp Đồng Tháp Mười

- Có người đồng hành thạo đường, giới thiệu cảnh quanh: nhà văn Hữu Nhân.

- Người viết ngỡ ngàng về khái niệm tràm chim. 

- Sự tiếc nuối khi không có nhiều thời gian: Trong khi chúng tôi thì chỉ có một ngày cưỡi xe, mà lại muốn đi nhiều, thấy nhiều, chiêm ngưỡng nhiều,...

- Tận hưởng, trân trọng khi thưởng thức món ăn.

- Choáng ngợp trước vẻ đẹp, sự kiêu hãnh của sen tại Đồng Tháp Mười.

- Mở mang, đem đến thông tin về lịch sử cho người đọc chứ không chỉ kiến thức địa lí.

- Cảm nhận về thành phố, cuộc sống về đêm trước khi ra về.

 Nhiều cảm xúc đan xen: ngỡ ngàng, choáng ngợp, tận hưởng, tiếc nuối,... Tác giả trân trọng chuyến đi tìm hiểu về vùng đất mới này.

Xem thêm tóm tắt tác giả, tác phẩm Ngữ Văn lớp 6 sách Cánh diều hay: